Lwówek Śląski

Kościół p.w. Wniebowzięcia NMP (fasada zachodnia)

Dolny Śląsk, gdy chodzi o zabytki romańskie, to zupełnie odrębny rozdział. My naszą pierwszą wyprawę w ten region zaczęliśmy od Lwówka Śląskiego - zabytkowego miasta lokowanego w 1217 r. przez Henryka Brodatego. By tu trafić, jadąc autostradą A4 na zachód trzeba za Legnicą skręcić na Złotoryję. Oprócz fotryfikacji z dwiema basztami i gotyckiego ratusza znajdziemy tu kościół p.w. wniebowzięcia NMP. Jego korpus jest późnogotycki, ale ma on monumentalną, dwuwieżową romańską fasadę.

Zanim powstała romańska świątynia, znajdował się tu już w XIII w. Kościół drewniany. Henryk V Piast przekazał go rycerskiemu zakonowi joannitów. Drewniany kościół najpewniej spłonął i joannici ok. 1260-1270 r. ukończyli budowę kościoła murowanego, prawdopodobnie trójnawowej bazyliki. Jej pozostałością jest owa fasada. Z potężnego masywu dolnej partii wyrastają dwie wieże, kwadratowe w łączącej się z fasadą podstawie, ponad nią przechodzące w ośmiobok. Między nimi znajduje się pulpitowy dach. To zabytek dość późny i niekiedy pisze się o nim jako wczesnogotyckim, ale prof. Świechowski uspokaja: jednolity masyw dolnej partii, gdzie wieże i fasada zachodnia tworzą całość podzieloną jedynie lizenami, to zdecydowanie romańska cecha.

Kościół wzniesiono z ciosów szarego piaskowca, zaś ościeża portalu wykonano z piaskowca czerwonego. W wieżach zachowały się pierwotne przezrocza, już ostrołukowe. Była tu jeszcze rozeta, niestety zamurowano ją, zastępując późnogotyckim oknem. W XVI w. Rozebrano korpus, zastępując go późnogotyckim, zaś w XIX w. podczas restauracji gotycką wimpergę (trójkątny daszek) nad portalem zastąpiono neogotycką. Szczęśliwie nie zniszczono samego portalu. Fakt, że fasada jest romańska, zaś sam portal - wczesnogotycki najlepiej świadczy o tym, że lwówecki kościół powstawał w czasach, gdy na ziemiach piastowskich następował już zmierzch romanizmu.

Lwówek jest miastem bardzo malowniczym i znakomitą bazą wypadową do zwiedzania tej części Dolnego Śląska. Choć amator romańszczyzny nie znajdzie tu może zbyt wiele, fasada parafialnego kościoła w zabytkowym otoczeniu robi wrażenie, którego nie warto przeoczyć.

Ten opis dedykujemy Asi i Tuszowi :)