Mokrsko Dolne

Kościół p.w. Wniebowzięcia NMP z pocz. XIII w.

Do Mokrska Dolnego koniecznie trzeba wpaść w drodze na Ponidzie lub do pobliskiego Jędrzejowa. Droga, zwłaszcza po zimie, stanowi wyzwanie dla zawieszenia samochodu, ale zaryzykować warto, bo na miejscu czeka uroczy kościół p.w. Wniebowzięcia NMP, którego dzisiejsze prezbiterium stanowiło romańską jednonawową świątynię z małym, prosto zamkniętym chórem, w typie, jaki znamy z Dziekanowic. Wzniesiono ją z ciosów piaskowca w technice opus emplectum. W XVII w. wyburzono zachodnią ścianę, dobudowując barokową nawę oraz zakrystię od północy. Podniesiony został też wschodni szczyt nawy. Zachowało się oryginalne rozglifione obustronnie okienko dawnego prezbiterium, w szczytowej ścianie wschodniej, oraz drugie, w północnej ścianie nawy, zwieńczone łukiem ostrym (zabudowane zakrystią). Ostry łuk budzi skojarzenie z architekturą cysterską, której ośrodek znajdował się w pobliskim Jędrzejowie. Na zewnątrz zachowały się lizeny w narożnikach oraz umieszczony nisko uskok ciekawie artykułujący zwłaszcza ścianę wschodnią prezbiterium. Pod okapem dachu zachował się bardzo ładny gzyms, tzw. konsolkowy

Nie dane nam było wejść do środka. Plebania była zamknięta na głucho i nikt nie reagował na nasze błagalne pukanie (choć samochód księdza stał zaparkowany). A żal, bo wewnątrz można obejrzeć dwie narożne kolumienki, wsporniki dawnego ceglanego sklepienia krzyżowo-żebrowego, na których głowicach zachowała się polichromia. Polichromowane są też ściany prezbiterium.

Jednak i na zewnątrz zaryglowanego kościoła znaleźliśmy sporo ciekawych drobiazgów - chodzi o wielką ilość gmerków na piaskowcowych ciosach (Pondzie - z Zagością, Imielnem i Mokrskiem - wyrasta tym samym na istne zagłębie gmerkowe!). Znajdujemy tu motyw krzyża zdwojonego oraz wiele wariantów krzyża łacińskiego i równoramiennego (na ścianie południowej) oraz strzałek (na ścianie północnej).

Mokrsko, podróżując w okolicach Jędrzejowa, warto odwiedzić. Jednak najlepiej w niedzielę, w godzinach odprawiania Mszy - żeby mieć szansę zobaczenia też wnętrza...